Hoe is vrijheidsdressuur met paarden begonnen?

Vrijheidsdressuur: een band tussen mens en paard

Vrijheidsdressuur lijkt misschien een moderne trend, maar wist je dat het al veel langer bestaat? De basis van deze paardentraining ligt in de geschiedenis, en de band tussen mens en paard bleek al generaties geleden heel bijzonder te zijn.

Van werkpaard naar artiest

In de jaren ’50, een tijd waarin boerderijen nog afhankelijk waren van de trekkracht van paarden, bestond de paardensport al volop. Naast sterke trekpaarden, werden ook de veelzijdige Gelderse paarden ingezet voor het werk op het land én voor wedstrijden. De jongens leefde samen met hun paard. Daar waar wij twee uur per dag met ons paard doorbrengen brachten hun ruim tien uur door met hun paard en ook nog eens in andere omstandigheden. Het was een harde tijd voor mens en dier. Paarden gingen van moeheid liggen tijdens de pauzes. Maar ook de boeren werkte zo hard dat ze met de kippen op stok gingen. Ik weet het niet zeker maar ik vermoed dat er toen niet veel te dikke paarden waren. De haverzakken werden rijkelijk gevuld als diesel voor de later opkomende tractor.

Voor boerenjongens was het paard meer dan alleen een werkdier; het was een kameraad, hun tractor en hun collega. In hun schaarse vrije tijd leerden ze hun paarden trucjes. Waarschijnlijk niet met de moderne gedachte om het paard te gymnastiseren of mentaal uit te dagen, maar puur vanuit het plezier en de speciale band die ze hadden. Deze ‘kunstjes’ leken verrassend veel op wat we nu zien in vrijheidsdressuur.

De foto’s die blijven

Zondag was de enige vrije dag, en dan trokken deze jongens te paard naar wedstrijden die soms ver weg lagen. De paardentrailer, zoals we die kennen, was in de jaren ’50 nog een zeldzaamheid. Pas later, in de jaren ’60 en ’70, werden trailers betaalbaarder en kwamen ze meer beschikbaar voor de gewone mens. De bijzondere band tussen mens en paard is vastgelegd in foto’s, zoals de afbeelding hiernaast. Je ziet hoe een paard  heeft leren zitten en van een tafel eet. Ook zijn er foto’s van paarden die konden liggen en steigeren op commando. Op de foto zie je rechts mijn schoonvader, die ik helaas niet meer kan vragen hoe hij dit aanleerde, maar ik herinner me dat hij het met voerbeloning deed.

Vrijheid met respect

Vrijheidsdressuur is ooit ontstaan in het circus, waar paarden leerden om te buigen, te liggen en te steigeren zonder hulpmiddelen. Dit creëert de illusie van totale vrijheid en laat de kracht van de communicatie zien. Het is een prachtige manier van trainen, zolang je je beseft dat het paard niet werkelijk ‘vrij’ is, maar respectvolle vragen stelt die het paard met plezier beantwoordt. Dit geldt natuurlijk voor alles wat we met paarden doen: respect staat altijd voorop.

En jij?

Heb jij ervaring met vrijheidsdressuur? Wat zijn volgens jou de ‘do’s en don’ts’? Deel je mening in de reacties hieronder!